Het Didam arrest

De Didam-arresten: Een overzicht van de belangrijkste uitspraken

De Didam-arresten hebben grote impact gehad op de verkoop van overheidsvastgoed. De Hoge Raad bepaalde dat overheden bij de verkoop van vastgoed transparant en gelijkwaardig moeten handelen, zodat iedereen gelijke kansen krijgt. Hieronder bespreken we de belangrijkste uitspraken.

Het Didam-arrest van 26 november 2021

In dit arrest stelde de Hoge Raad dat gemeenten en andere overheden vastgoed niet zomaar onderhands mogen verkopen. Alleen als er een objectief gerechtvaardigde reden is, mag direct aan één partij worden verkocht. Dit betekent dat overheden bij vastgoedtransacties een openbare en transparante procedure moeten volgen.

Gevolgen

Door het arrest moeten gemeenten, provincies en andere instanties vooraf duidelijk maken hoe vastgoed wordt verkocht, bijvoorbeeld via openbare aanbesteding. Zo krijgen geïnteresseerden gelijke kansen.

Verdere ontwikkelingen

Na het eerste Didam-arrest zijn diverse vervolgprocedures gevoerd om verdere invulling te geven aan de regels.

• Rechtbank Gelderland (mei 2022): Het gelijkheidsbeginsel geldt ook bij verhuur van overheidsvastgoed.

• Hof Den Haag (november 2022): Een uitzondering is mogelijk als er geen andere gegadigden zijn of als verkoop aan een specifieke partij nodig is voor beleidsdoelen.

• Hoge Raad (november 2023): Schending van de Didam-regels leidt niet automatisch tot ontbinding van de verkoopovereenkomst. Dit biedt zekerheid voor kopers.

• Hoge Raad (15 november 2024): Een schending leidt niet direct tot ontbinding van de overeenkomst, tenzij de koper bewust profiteerde van de onrechtmatige procedure. Dit arrest benadrukt dat rechtszekerheid van kopers voorop staat, maar dat overheden zich wel aan de regels moeten houden.

Praktische richtlijnen voor overheden

1. Zorg voor transparantie: Maak de verkoopprocedure openbaar.

2. Gelijke kansen: Laat geïnteresseerde partijen meedoen.

3. Stel objectieve criteria: Zorg voor vooraf vastgestelde selectiecriteria.

Conclusie

De Didam-arresten hebben een omslag veroorzaakt in de verkooppraktijk van overheidsvastgoed. Overheden moeten nu hun verkoopprocedures herzien om te voldoen aan het gelijkheidsbeginsel. Recente uitspraken van de Hoge Raad bieden bovendien meer zekerheid voor kopers, doordat schending van de regels niet direct leidt tot ontbinding van overeenkomsten.